Służba ojczyźnie – patriotyzm

11 listopada

46. Kształtowanie świadomości narodowej – patriotyzm

Człowiek jest istotę społeczną (łac. animal sociale):

• fundamentalne znaczenie mają więzi z innymi
• rodzina, społeczeństwo, naród…
• przykazanie miłości zaczyna się od "siebie samego"
• modlitwa "Ojcze nasz" jest sformułowana w liczbie mnogiej

Odniesienie do Ojczyzny:

• patriotyzm – szacunek i miłość do ojczyzny
• nacjonalizm – wywyższanie własnego narodu kosztem innych
• kosmopolityzm – brak więzi z ojczyzną

Przejawy dojrzałego patriotyzmu (dziś!):

• znajomość historii, tradycji i wartości narodowych
• troska o rodzinę, lokalną społeczność
• kompetentna aktywność zawodowa
• rozważna aktywność społeczna i polityczna
• szacunek dla rodziców
• osobisty rozwój – nauka :)
• …

"Znicestwić narodu nikt nie podoła bez współdziałania obywateli tegoż narodu, i to nie bez współdziałania przypadkowego, częściowego, nominalnego, ale bez współdziałania starannego. Pochodzi to z przyczyny, iż narody, będąc dziełem miłości (naprzód natchnionej, a potem miłości uświadomionej), wymagają logicznie, ażeby miłość zaprzeczyła siebie samą, jeżeli ma być dzieło ich znicestwienia dokonanym. Tym więcej, iż żadne działanie bez zamiłowania nie może dojść do zupełności swojej."

C.K.Norwid (1821-1883), Znicestwienie narodu.

Kiedy przed rokiem byłem w Indiach, podszedł do mnie niespodziewanie wnuk wielkiego Mahatmy Gandiego i powiedział mi: "…dziękuję ci za Twoją Ojczyznę, za Polskę". Dlaczego tak powiedział wnuk niestrudzonego obrońcy praw człowieka, niepodległości swojego olbrzymiego narodu? Nie pytałem o wyjaśnienie, nie zdążyłem nawet w tłumie. Jednakże czuję potrzebę podzielenia się tymi słowami z wszystkimi w Polsce. One są do nas wszystkich powiedziane. A zwłaszcza z wami, Ludźmi Morza...

Jan Paweł II, Gdynia, 11.06.1987, 4 (LEV 12, s.141).

Cała tajemnica postępu ludzkości zależy na tym, aby coraz więcej stanowczo, przez wcielenie dobra i rozjaśnianie prawd, broń największa, jedyna, ostateczna, to jest męczeństwo, uniepotrzebniało się na ziemi.

C.Norwid, Promethidion. Epilog, VII.

Święta miłości kochanej Ojczyzny, Czują cię tylko umysły poczciwe! Dla ciebie zjadłe smakują trucizny, Dla ciebie więzy, pęta niezelżywe! Kształcisz kalectwo przez chwalebne blizny, Gnieździsz w umyśle rozkoszy prawdziwe. Byle cię można wspomóc, byle wspierać, Nie żal żyć w nędzy, nie żal umierać.

bp Ignacy Krasicki (1735-1801)

ks. Piotr Skarga (1536-1612), Modlitwa za Ojczyznę

Tekst z "Kazań sejmowych" (b2)

Modlitwa poległych Stoczniowców

Daj im Matko taką siłę,
byś mogła kiedyś uciec pod Ich obronę,
Daj Im rozwagę i przezorność,
by historia stała się ich godna.
Daj im rozwagę i przezorność,
by nie polała się znów krew,
a człowiek człowiekowi nie pozostał obcym.

Naucz Ich, Ojcze, dobroci i pokory
ale przy wyprostowanych plecach.
Naucz Ich prawdziwej historii
ale tak, by się nią stali na co dzień.
Naucz Ich instynktu prawdy
ale tak, aby znaleźli ją u innych,
a człowiek człowiekowi mógł
spojrzeć prosto w oczy.

Dajcie Im mowę tak prostą,
by każdy zrozumiał każdego,
by nadszedł czas zgody i przebaczenia
i dajcie Im dzieci,
by były pamięcią.

Krzysztof Kasprzyk
"Czuwajmy", Krajowe Duszpasterstwo Harcerzy, Kraków, XI/XII 1985.